←  Blog adw. Łukasza Nysztala

Forumprawnicze.info

»

Blog adw. Łukasza Nysztala

Przedawnienie karalności i wykonania kary przy przestępstwach z oskarżenia prywatnego 07 listopad 2017

Upływ czasu również w postępowaniu karnym umożliwia doprowadzenie do sytuacji przedawnienia. Przedawnieniu może podlegać zarówno sama karalność czynu jak i przedawnienie wykonania kary.

Zgodnie z art. 101 kk - karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia. Przy czym jeśli dokonanie przestępstwa zależy od nastąpienia określonego w ustawie skutku, bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu, gdy skutek nastąpił.

Trzeba również pamiętać, że określenie początku biegu przedawnienia czynów rozciągniętych w czasie lub wieloczynowych nie jest takie proste ani oczywiste. W komentarzach podkreśla się, że w przypadku przestępstw wieloczynowych o początku biegu przedawnienia karalności decyduje moment zakończenia przestępstwa, czyli podjęcia ostatniej czynności, która się na nie składa. Z kolei co do przestępstw trwałych, przedawnienie karalności rozpoczyna bieg od momentu, w którym doszło do przerwania stanu bezprawności.

W przypadku przestępstw prywatnoskargowych okres przedawnienia karalności zależy również od tego czy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa. W takim wypadku karalność przestępstwa prywatnoskargowego ustaje po upływie roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o takiej osobie. Natomiast w sytuacji gdy pokrzywdzony nie dowiedział się o osobie sprawcy (lub też dowiedział się o takiej osobie znacznie później) - to przedawnienie karalności przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego następuje najpóźniej z upływem 3 lat od jego popełnienia. Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli jest kilku pokrzywdzonych jednym działaniem tego samego sprawcy to może dojść do sytuacji odrębnego liczenia terminu przedawnienia dla każdego z pokrzywdzonych. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której rozpoczęcie bieg przedawnienia nastąpi w innym czasie, odrębnie dla każdego pokrzywdzonego - w momencie w którym każdy z nich z osobna dowiedział się o osobie sprawcy.

Przedawnienie karalności stanowi ujemną przesłankę procesową, bowiem jego zaistnienie, zgodnie z art. 17 § 1 pkt 6 KPK, sprawia, że nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza. Stwierdzenie przez sąd w toku postępowania, że nastąpiło przedawnienie karalności przestępstwa, wyłącza możliwość wydania wyroku skazującego ale również wyroku uniewinniającego. Umarzając postępowanie z powodu przedawnienia Sąd nie rozstrzyga o winie lub niewinności oskarżonego - a jedynie umarza postępowanie.

Od przedawnienia karalności trzeba odróżnić przedawnienie wykonania kary - a więc sytuacji, w której sprawca przestępstwa prywatnoskargowego został prawomocnie skazany, a upływ czasu powoduje, że kara nie może być w stosunku do niego wykonana. W przypadku przestępstw prywatnoskargowych w grę wchodzi termin 10-letni do przedawnienia wykonania kary (kary grzywny lub ograniczenia wolności), ewentualnie 15-letni - jeśli w grę wchodziłoby orzeczenie kary pozbawienia wolności (np. za czyn z art. 212 § 2 kk).

Terminy przedawnienia wykonania kary biegną od daty uprawomocnienia się wyroku, w którym je orzeczono, niezależnie od tego, czy w późniejszym okresie zapadły orzeczenia modyfikujące ich wymiar. Również przedawnienie wykonania kar mających charakter kar zastępczych (np. zastępczej kary pozbawienia wolności za karę grzywny lub karę ograniczenia wolności) należy liczyć według zasad dotyczących przedawnienia kar pierwotnych. Ustawodawca nie zdecydował się również na odmienne uregulowanie terminów przedawnienia grzywny samoistnej oraz grzywny kumulatywnej. W obu przypadkach zachodzi 10-letni termin przedawnienia liczony od uprawomocnienia się wyroku.

przedawnienie, wykonanie kary i 1 więcej

Komentarze