←  Blog Forumprawnicze.info

Forumprawnicze.info

»

Blog Forumprawnicze.info

Zasiedzenie służebności przesyłu na gruntach stanowiących wcześniej własność Skarbu Państwa 01 marzec 2015

Temat zasiedzenia służebności przesyłu powraca ponownie na naszym blogu. Wynika to z faktu, że obecne czasy dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową są niestety bardzo nieciekawe. Orzecznictwo Sądu Najwyższego ewidentnie bowiem opowiedziało się za kwestią szerokiej ochrony interesów przedsiębiorstw energetycznych - kosztem własności prywatnej.

Dzisiejszy wpis dotyczy sytuacji, która powtarza się w wielu wypadkach, a która w naszym przypadku została zakończona pomyślnie dla właściciela nieruchomości. Wnioskodawca wystąpił o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości, którą zakupił w 1995r. od Skarbu Państwa. Przedsiębiorstwo przesyłowe podniosło zarzut nabycia przez zasiedzenie służebności. Jako podstawy swojego stanowiska wskazano dobrą wiarę wynikającą z przeprowadzonej elektryfikacji na podstawie ustawy o elektryfikacji wsi i osiedli oraz doliczając okres posiadania po 1 lutego 1989r.

Pogląd prezentowany przez przedsiębiorstw przesyłowe jest błędny. Po pierwsze powoływanie się na ustawę z dnia 6 lipca 1950r o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli nie może stanowić przesłanki do przyjęcia dobrej wiary posiadacza.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, we wsiach i osiedlach, do których dochodzi lub według państwowego planu inwestycyjnego ma dochodzić linia elektryczna - przewodniczący prezydium powiatowej rady narodowej, na podstawie planu opracowanego przez właściwe przedsiębiorstwa elektryfikacji rolnictwa w porozumieniu z właściwym terytorialnie zarządem energetycznym i zatwierdzonego przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, zarządzał i ogłaszał w sposób przyjęty dla ogłoszeń urzędowych, powszechną elektryfikację. Powszechna elektryfikacja obejmowała doprowadzenie przewodów elektrycznych napięcia użytkowego do budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz założenie w tych budynkach wewnętrznego urządzenia odbiorczego. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 1 ustawy, we wsiach lub osiedlach, objętych ww. zarządzeniem - osobom posiadającym odpowiednie upoważnienie właściwego przedsiębiorstwa elektryfikacji rolnictwa służyło prawo wstępu na posesje i do budynków, dokonywania tam oględzin i pomiarów oraz wykonywania robót i zakładania urządzeń, jakich wymagała powszechna elektryfikacja.
Rzadko kiedy zdarza się, aby przedsiębiorstwo przesyłowe dysponowało odpisem takiego zarządzenia. Brak zarządzenia nie pozwala zaś na przyjęcie, że budowa spornych urządzeń nastąpiła na podstawie ustawy o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli.

Kolejnym błędnym poglądem jest przyjmowanie, że zniesienie art. 128 kc - z dniem 1 lutego 1989r. umożliwiało rozpoczęcie biegu zasiedzenia. Bezspornym jest, że w okresie obowiązywania art. 128 kc, statuującego konstrukcję jednolitej własności państwowej, zasiedzenie własności przez przedsiębiorstwo państwowe na swoją rzecz, lecz także w odniesieniu do działek stanowiących własność osób fizycznych, było w ogóle niedopuszczalne.

Orzecznictwo opowiedziało się również za poglądem, że uchylenie przepisu z dniem 1 lutego 1989r. nie oznaczało możliwości nabywania przez przedsiębiorcę mienia na swoją rzecz, czy też nabywania przez zasiedzenie na swoją rzecz służebności na nieruchomości należącej wcześniej do Skarbu Państwa (wyrok SN z 3.04.1999r w sprawie II CSK 493/08). W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że skoro w dacie dopuszczenia do korzystania przedsiębiorstwo państwowe nie nabywało ograniczonego prawa rzeczowego, to również brak jest podstaw, by przyjąć, że prawo takie powstało w przyszłości, w wyniku zniesienia zasady jednolitej własności państwowej.
Ponadto jak wskazano w piśmiennictwie – jeśli w okresie obowiązywania art. 177 kc (od 1 stycznia 1965r do 1 października 1990r) nieruchomość przestała być przedmiotem własności państwowej, możliwe było nabycie przez zasiedzenie zarówno własności tej nieruchomości jak również służebności ją obciążającej. Jeśli jednak posiadanie prowadzące do zasiedzenia rozpoczęło się w czasie, gdy nieruchomość była przedmiotem własności państwowej, to zasiedzenie rozpoczyna się dopiero w momencie zmiany właściciela (tak: Gerard Bieniek – Urządzenia Przesyłowe. Problematyka prawna. Warszawa 2008, str. 73-75).

Argumenty te znalazły potwierdzenie w postanowieniu Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 26 listopada 2013r. w sprawie IX Ca 563/13, w którym sąd nie uwzględnił wniosku o zasiedzenie służebności w opisanym na wstępie stanie faktycznym.

służebność przesyłu, zasiedzenie i 2 więcej

Komentarze