←  Blog r.pr. Karolina Bartos

Forumprawnicze.info

»

Blog r.pr. Karolina Bartos

Zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika do okresu pracy 28 styczeń 2014

Wiele pytań i wątpliwości pojawia się w przypadku konieczności zaliczenia pracy w gospodarstwie rodziców do pracowniczego stażu pracy. Poniżej przykład dotyczący przedmiotowego zagadnienia.

Stan faktyczny: pracownik składa wniosek o doliczenie pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Jako potwierdzenie przedkłada dokumentację w postaci oświadczenia własnego o pracy na gospodarstwie rolnym rodziców, zeznania świadków, poświadczenie zameldowania na pobyt stały oraz zaświadczenie wydane przez starostę potwierdzające wielkość gospodarstwa rodziców. Praca na gospodarstwie po ukończeniu 16 roku życia. W latach 1982 - 1987 r. pracownik uczęszczał do szkoły zawodowej (ponadpodstawowej).

Zaliczenie pracy w gospodarstwie do stażu pracowniczego następuje na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2013 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
Przywołany powyżej przepis stanowi, iż „ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:

1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,

2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia
w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,

3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym
w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin”.


Wniosek o zaliczenie pracy na gospodarstwie musimy zweryfikować w oparciu o wymagania ustawowe, odpowiednio do okresu przypadającego przed dniem 1 stycznia 1983 r., a następnie po 1 stycznia 1983 r.

Okres do 31 grudnia 1982 r.
Zgodnie z przepisem art.1 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie mogą być zaliczone do stażu pracy jeżeli osoba spełnia łącznie następujące przesłanki, a mianowicie:

15]1) praca ma być wykonywana po ukończeniu 16 roku życia,

15]2) praca ma być wykonywana w gospodarstwie prowadzonym przez teściów lub rodziców,

15]3) praca ma przypadać w terminie przed dniem 1 stycznia 1983 r.,

15]4) po okresie ww. pracy musi nastąpić przejęcie gospodarstwa,

15]5) po objęciu gospodarstwa ma nastąpić rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wspólnie
z małżonkiem.

Z opisanego powyżej stanu faktycznego wynika, iż 3 pierwsze przesłanki zostały przez pracownika spełnione. Nie ma natomiast wzmianki o fakcie przejęcia gospodarstwa rolnego (np. rozpoczęciu samodzielnego lub wspólnym z małżonkiem prowadzenia gospodarstwa, umowie darowizny, dziedziczeniu czy tez samoistnym posiadaniu) i dalszego jego dalszego prowadzenia.
Uznajemy zatem, iż nie zostały spełnione dwie ostatnie przesłanki determinujące możliwość zaliczenia wskazanego powyżej okresu do stażu pracy.
Powyższe stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2001 r. , II SA 613/00 uznając, iż nie może być zaliczona do stażu praca w gospodarstwie rolnym rodziców, jeśli nie nastąpiło po niej objęcie i prowadzenie gospodarstwa.

Okres od 1 stycznia 1983 r.
Analizując powyższy okres wykonywania pracy na gospodarstwie rolnym rodziców należy pamiętać o wytycznych art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2013 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Jak wynika z dyspozycji tego przepisu zaliczeniu ulegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w gospodarstwie w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W art. 2 pkt 2 tejże ustawy przezdomownika” - rozumie członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Przesłanki te muszą być również spełnione łacznie.
Z naszego stanu faktycznego wynika, iż pracownik w ww. okresie był członkiem rodziny rolnika, miał ukończone lat 16, nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych regulacji. Kwestią, która może powodować wątpliwości interpretacyjne jest ostatnia przesłanka mówiąca o tym, iż wykonywana praca ma stanowić główne źródło utrzymania domownika.
W roku 1987 r. pracownik ukończył szkołę zawodową (ponadpodstawową). Zatem zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 marca 1983 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych oraz ich rodzin praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli kształci się w szkole ponadpodstawowej. Jak stanowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 grudnia 2009 r. w sprawie II SA/Wa 1436/09 „w okresie obowiązywania ustawy z 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowiła jego głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. Nie można bowiem uznać pomocy rodzicom przez ucznia lub studenta za okresy faktycznej pracy w gospodarstwie rolnym.” Podobne stanowisko zawarte jest w następujących wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006 r. II SA/Wa 983/06, WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 20008 r. III SA/Łd 759/07 niepublikowane.
Ponadto, bez znaczenia dla uznania osoby za domownika jest okoliczność, że przez cały czas nauki mieszkał we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i pracował w ich gospodarstwie rolnym.

Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w opisanym powyżej stanie faktycznym pracownik nie spełniał ustawowych przesłanek do uznania go za „domownika”. Tym samym okres ten nie może być zaliczony do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Komentarze