←  Prawo karne

Forumprawnicze.info

»

Menu główne

- - - - -

Skazanie bez przeprowadzania rozprawy



Art. 335. § 1. Prokurator może umieścić w akcie oskarżenia wniosek o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kary lub środka karnego za występek zagrożony karą nieprzekraczającą 10 lat pozbawienia wolności bez przeprowadzenia rozprawy, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte.
§ 2. Jeżeli zachodzą warunki do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w § 1, a w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia podejrzanego nie budzą wątpliwości, dalszych czynności dowodowych w postępowaniu przygotowawczym można nie przeprowadzać; przeprowadza się jednak czynności, co do których zachodzi niebezpieczeństwo, że nie będzie można ich przeprowadzić na rozprawie.
§ 3. Uzasadnienie aktu oskarżenia można ograniczyć do wskazania okoliczności, o których mowa w § 1.

Wystąpienie z wnioskiem o skazanie oskarżonego w trybie art. 335 kpk, bez przeprowadzenia rozprawy, leży w gestii prokuratora i musi być efektem negocjacji tego organu z oskarżonym, co do orzeczonej kary. Uzgodnienie z oskarżycielem kary może nastąpić jedynie w sytuacji gdy sprawca popełnił występek, który jest zagrożony karą nieprzekraczającą 10 lat pozbawienia wolności. Trzeba podkreślić, że mowa tu o ustawowym zagrożeniu karą – a nie o wysokości ustalonej kary z oskarżycielem.
Skazanie oskarżonego w trybie art. 335 kpk jest możliwe tylko za zgodą oskarżonego. Zgodę tą podejrzany może wyrazić w toku przesłuchania jak również w dowolnym momencie postępowania przygotowawczego. W doktrynie prawniczej przyjmuje się również, że zgoda ta musi być wyrażona osobiście przez podejrzanego – nie może tego uczynić obrońca. Podejrzany ma również prawo w każdej chwili wycofać zgodę na takie zakończenie postępowania. Może to uczynić najpóźniej w toku posiedzenia Sądu w przedmiocie wydania wyroku.

Warunkiem zaakceptowania przez oskarżyciela zgody na skazanie bez przeprowadzania rozprawy jest brak wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa. Ustawodawca co prawda nie wskazał wprost, że podejrzany musi przyznać się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W praktyce jednak nie sposób zastosować tej instytucji w sytuacji gdy podejrzany kwestionuje stawiany mu zarzut.
Kolejnym elementem niezbędnym do zamieszczenia w akcie oskarżenia wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy jest uzgodnienie pomiędzy stronami (oskarżonym i oskarżycielem) warunków skazania (wysokości kary). Zgoda oskarżonego nie może być bowiem blankietowa. Nie jest również możliwe wprowadzenie zmiany wysokości uzgodnionej kary bez zgody obu stron postępowania.

Wniosek o skazanie bez przeprowadzania rozprawy jest zamieszczany w akcie oskarżenia. Oznacza to, że uzgodnienie takiego sposobu zakończenia postępowania karnego nie zwalnia oskarżyciela przed obowiązkiem sformułowania aktu oskarżenia i przesłania go do sądu.

Sąd jest związany treścią uzgodnionego z oskarżonym wniosku prokuratora, postulującego wydanie orzeczenia określonej treści, niemniej jednak sąd ten nie może akceptować wyroku, którego treść byłaby niezgodna z prawem. Jeżeli zatem treść porozumienia zawartego między prokuratorem a oskarżonym nie spełnia wymogów prawa, a w szczególności nie zawiera w swej treści potrzeby orzeczenia, które z materialno-prawnego punktu widzenia jest obligatoryjne, rola sądu winna polegać na aktywnym włączeniu się do negocjacji i zasugerowaniu objęcia wnioskiem takiego koniecznego fragmentu rozstrzygnięcia, nie podlegającego w istocie rzeczy negocjacjom, np. obowiązku naprawienia szkody w sytuacji realizacji okoliczności wynikających z przepisu art. 46 § 1 kk w zw. z art. 343 § 3 kpk. Jeżeli natomiast strony nie wyrażą zgody na wprowadzenie tego rozstrzygnięcia do wyroku, przy braku podstaw do uwzględnienia wniosku, niezbędnym staje się rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 343 § 7 kpk.

Rozwiązanie przyjęte w art. 335 § 2 pozwala na przeprowadzenie skróconego postępowania przygotowawczego. Należy przyjąć, że zawarte w tym przepisie sformułowanie, iż „wyjaśnienia podejrzanego nie budzą wątpliwości”, należy rozumieć w ten sposób, że podejrzany przyznaje się do popełnienia zarzuconego mu czynu, przy czym nie budzą wątpliwości zarówno jego wyjaśnienia, jak i okoliczności popełnienia przestępstwa. Jest to więc sytuacja jeszcze bardziej oczywista pod względem dowodowym niż określona w art. 335 § 1, co uzasadnia skrócenie postępowania nie tylko w stadium sądowym, lecz także w przygotowawczym.

Skorzystanie z instytucji dobrowolnego poddania się karze bez przeprowadzenia rozprawy winno wiązać się z korzyścią dla oskarżonego co do proponowanego wymiaru kary. Wynika to z art. 343 kpk, który jest określany mianem samoistnej podstawy nadzwyczajnego złagodzenia kary. Zgodnie z tym przepisem:
Art. 343. § 1. Uwzględniając wniosek, o którym mowa w art. 335, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, warunkowo zawiesić jej wykonanie albo orzec wyłącznie środek karny wymieniony w art. 39 pkt 1-3, 5-8 Kodeksu karnego.
§ 2. W wypadku określonym w § 1:
1) nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić również w innych wypadkach niż przewidziane w art. 60 § 1-4 Kodeksu karnego,

2) warunkowe zawieszenie wykonania kary może nastąpić niezależnie od przesłanek określonych w art. 69 § 1-3 Kodeksu karnego, przy czym nie stosuje się go do kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej lat 5, a okres próby nie może przekroczyć 10 lat,
3) ograniczenie skazania do orzeczenia środka karnego może nastąpić, jeżeli przypisany oskarżonemu występek jest zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Uwzględnienie wniosku o skazanie bez przeprowadzania rozprawy następuje na posiedzeniu. Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony mają prawo wziąć udział w takim posiedzeniu. Oznacza to, że nie ma bezwzględnego obowiązku brania w nim udziału, a niestawiennictwo oskarżonego nie stanowi przeszkody do wydania wyroku zgodnego z wcześniej ustaloną karą. Wymierzenie uzgodnionej kary nie jest również uzależnione od zgody pokrzywdzonego.

Wyrok zapadły w trybie art. 335 kpk podlega zaskarżeniu przez strony z tym, że nie obowiązuje wtedy zasada reformationis in peius, a mianowicie sąd może orzec na niekorzyść oskarżonego nawet, jeżeli złożono apelację na jego korzyść.


0 Komentarze:

Komentarze

Dodaj komentarz